Marco Coray
PLD.Ils Liberals | 01.01
Stadi social, famiglia e sanadad
Spazi d’abitar favuraivel
Duai il chantun Grischun prender mesiras supplementaras per promover spazi d’abitar favuraivel (p.ex. scumond da vendita da bains immobigliars chantunalas, intervenziuns chantunalas pli grondas en il martgà d’immobiglias)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Augment dals supplements per uffants e per scolaziun
Actualmain importan ils supplements per uffants CHF 240 ed ils supplements per scolaziun CHF 290. Duai il chantun Grischun augmentar quels?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Prescripziuns pli severas per l’agid social
Sustegnais Vus prescripziuns pli severas en la lescha d’agid social (p.ex. limitar ils supplements, sbassar il minimum d’existenza)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Arbeitstätige und Eltern sollen entlastet werden.
Augment da la reducziun da las premias
Duai la reducziun da las premias vegnir augmentada, uschia che nagin na sto pajar dapli che 10 pertschient da sias entradas disponiblas per l’assicuranza da malsauns?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Krankenkassenkosten sollten gesenkt werden. Ein gesunder Ausgleich zwischen den Gewinnen der Farma Industrie und den Gesundheitskosten muss hergestellt werden.
Rinforzament da la planisaziun chantunala dals ospitals
Sustegnais Vus ina regulaziun pli ferma da la planisaziun dals ospitals e dal provediment da la sanadad da vart dal chantun (p.ex. concentraziun da las prestaziuns da sanadad)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Es braucht ein wirtschaftlich sinnvolles Konzept für den ganzen Kanton, das die perifere Infrastruktur zur Entlastung der spezialisierten Zentren nutzt und die Grundversorgung der Täler Gewährleistet.
Provediment medicinal da basa en las regiuns perifericas
Duai il chantun far dapli per garantir il provediment medicinal da basa en las regiuns perifericas (p.ex. cun sustegnair finanzialmain las praticas da medis da chasa)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Kreative und ganzheitliche Lösungsansätze sind wichtiger als Subventionierung.
Formaziun & scolas
Model da scola integrativ
Tenor il concept da la scola integrativa vegnan uffants cun difficultads d’emprender u cun impediments instruids da princip en classas regularas. Sustegnais Vus quai?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Das muss im Einzelfall bewertet werden. Als Grundsatz ist die Integration sehr wichtig.
Promoziun da schanzas da furmaziun egualas
Duai il chantun s’engaschar pli fitg per schanzas da furmaziun egualas (p.ex. cun bons d’instrucziun da promoziun per scolaras e scolars da famiglias cun entradas pitschnas)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Die Chancengleichheit ist in der Schweiz gewährleistet. Bildung sollte für alle Kostenfrei sein, unabhängig ihres Einkommens. Familien müssen entlastet werden.
Promoziun da la tgira d’uffants
Duai il chantun Grischun sustegnair pli fitg finanzialmain las structuras da tgira d’uffants cumplementara a la famiglia (canortas d’uffants, scolas dal di, maisas da mezdi, euv.)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Es ist sinnvoller die Rahmenbedingungen zu schaffen, damit die Eltern ihre Kinder betreuen und erwerbstätig sein können.
Participaziun a las taxas da studi
Duai il chantun sa participar cun almain 20 pertschient a las taxas da studi da la furmaziun professiunala superiura?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Das ist eine Investition in die Zukunft.
Migraziun & integraziun
Dretg da votar per persunas estras
Duain persunas estras che vivan dapi almain 10 onns en Svizra survegnir il dretg da votar e d’eleger sin plaun chantunal?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Die Gesellschaft besteht aus den Menschen, die hier leben und ihren Beitrag leisten, und alle müssen die gleichen politischen Rechte haben.
Recepziun directa da persunas fugitivas
Duai il chantun Grischun s’engaschar per che vegnian recepidas en Svizra dapli persunas fugitivas directamain al lieu or da champs (p.ex. en la Grezia, a Gaza; uschenumnads fugitivs da resettlement)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Hilfe in Notfällen ist wichtig, es muss aber alles in einem Massstab geschehen, der unsere Gemeinden nicht überlastet.
Promoziun da l’integraziun da persunas estras
Duai il chantun Grischun sustegnair pli fitg persunas estras da s’integrar (p.ex. cun ina promoziun extendida da la lingua, cun engaschar dapli lavureras e lavurers socials)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Die Förderung der Integration ist ein wichtiger Grundsatz für eine gesunde und stabile Gesellschaft und eine Investition in die Zukunft.
Prescripziuns pli severas per il dretg da natiralisaziun
Duai la lescha chantunala da natiralisaziun daventar pli severa (p.ex. pretender meglras enconuschientschas linguisticas)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Das Einbürgerungsgesetz ist bereits streng. Wenn wir höhere Sprachkenntnisse voraussetzen, diskriminieren wir Menschen, denen es nicht leicht fällt eine Sprache zu lernen und schliessen wertvolle Fachkräfte aus.
Limitaziun da la populaziun
Sustegnais Vus l’iniziativa federala dal pievel che vul limitar la populaziun permanenta da la Svizra a maximalmain 10 milliuns persunas (votaziun dals 14 da zercladur 2026)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Die Initiative führt nicht zum gewünschten Ziel, sondern schliesst wichtige Fachkräfte aus während die Begrenzung für Flüchtlinge keine Wirkung hat.
Societad, cultura & etica
Distribuziun da cocain controllada
Duai vegnir extendida en il chantun Grischun la distribuziun da cocain controllada per persunas cun ina greva malsogna da dependenza?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Legalisierung von Drogen hat bisher positive Auswirkungen gehabt. Die Substanzen und der Handel können besser reguliert, Gewalt und organisierte Kriminalität vorgebeugt werden.
Scumond da la lingua inclusiva
Duai la lingua inclusiva a maun da stailinas u da marcaziuns sumegliantas vegnir scumandada en la communicaziun en scrit dad uffizis chantunals (autoritads, scolas)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Ein solcher Verbot scheint mir wenig sinnvoll. Wichtig ist dass die Kommunikation und Leserlichkeit möglichst einfach ist.
Extensiun da la promoziun da las medias
Duai il chantun extender la promoziun da las medias (p.ex. pajaments directs a medias localas)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Lokale Medien schaffen Diversifikation und Identifikation.
Reducziun da la promoziun da la cultura
Duai il chantun reducir ils meds finanzials per la promoziun da la cultura?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Kultur ist wichtig für unsere Regionen. Wir leben dadurch unsere Identität, stärken unsere gesellschaftliche Verbundenheit, schaffen mehr Lebensqualität und stärken die Wirtschaft nachhaltig.
Finanziaziun cumpletta da la chasa da dunnas
Duai il chantun surpigliar cumplettamain la finanziaziun da la chasa da dunnas a Cuira?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Der Kanton muss das Fortbestehen des Frauenhauses garantieren. Durch die Finanzierung von anderen Seiten kann eine gewisse Unabhängigkeit gewahrt werden.
Finanzas & taglias
Reducziuns da la taglia
Sustegnais Vus reducziuns da la taglia sin plaun chantunal ils proxims quatter onns?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Wichtig ist der Finanzhaushalt und die Verteilung der Steuerzahlungen. Familien müssen entlastet werden.
Taglia sin bains immobigliars secundars
Duai il chantun Grischun introducir en connex cun l’aboliziun da la valur da l’atgna locaziun ina taglia supplementara sin bains immobigliars secundars?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Bereits die Abschaffung des Eigenmietwerts bedeutet eine Bestrafung der Bürger, welche das Risiko und den Aufwand auf sich nehmen, in Immobilien zu investieren und diese zu entwickeln. Zusätzliche Steuern auf Zweitliegenschaften wäre ein weiterer Schritt in diese Richtung. Das Ziel muss sein, den Grundbesitz für normalverdiener zu erleichtern.
Bloccar l’effectiv da plazzas
Duai il chantun Grischun bloccar l’effectiv da plazzas dal persunal da l’administraziun chantunala?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Die Bürokratie muss effizient bleiben und der kantonale Lohnstandart darf die Privatwirtschaft nicht austrocknen. Die Einfrierung vom Stellenbestand würde dieses Ziel aber verfehlen.
Impuls fiscals per augmentar il pensum da lavur
Duai l’augment dal pensum da lavur vegnir promovì cun impuls fiscals supplementars (p.ex. cun far deducziuns resp. splitting per lavur a temp cumplain u cun promover la lavur suenter avair cuntanschì la vegliadetgna da renta)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Arbeit muss sich lohnen, wir müssen motivierte Arbeitskräfte fördern und dürfen ihren beruflichen Aufstieg nicht abstrafen.
Economia & lavur
Introducziun d’ina paja minimala
Sustegnais Vus l’introducziun d’ina paja minimala chantunala generala da CHF 4’200 per ina plazza a temp cumplain (ca. CHF 24 l’ura)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Dadurch würden wir KMUs bestrafen. Selbstständig Erwerbende und Kleinunternehmer arbeiten ohne Lohngarantie. Wir würden die Grüündung neuer Unternehmen deutlich unatraktiver machen.
Controlla da l’egualitad da las pajas dunnas/umens
Sustegnais Vus ina controlla pli severa da l’egualitad da las pajas da dunnas e d’umens (p.ex. en interpresas che survegnan incumbensas chantunalas)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Lohngleichheit muss bestehen, dadurch ermöglichen wir eine Verteilung von Arbeits- und Betreuungspensum innerhalb der Familiengemeinschaften.
Service Public en regiuns ruralas
Duai il chantun sustegnair pli fitg la purschida da service public (p.ex. traffic public, servetschs administrativs) en spezial en regiuns ruralas?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Randregionen müssen als Lebensraum erhalten bleiben.
Impuls fiscals per domiciliar novas firmas
Duai il chantun Grischun dar impuls fiscals per domiciliar novas firmas en il chantun?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Gründung von Firmen und Schaffung von Arbeitsplätzen muss atraktiv sein.
Damain regulaziuns per interpresas
Duain il chantun e las vischnancas reducir las regulaziuns e las pretensiuns per interpresas (p.ex. quai che reguarda las prescripziuns da construcziun e las prescripziuns cunter la canera)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Sustegn da pendicularas
Sustegnais Vus in sustegn finanzial pli ferm da vart dal chantun en favur da pendicularas pitschnas e mesaunas?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Kleine Bergbahnbetriebe sind oft der wirtschaftliche Rückgrat von kleinen Gemeinden.
Ambient & energia
Pretensiuns ecologicas per l’agricultura
Duai il chantun augmentar las pretensiuns ecologicas per surfatschas agriculas dadas a fittanza (p.ex. scumond da pesticids sintetics)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Ökologische Landwirtschaft ist erwiesenermassen erträglicher und für eine gesunde Umwelt unabdingbar.
Schluccada da la protecziun da l’ambient e da la cuntrada
Duain las prescripziuns davart la protecziun da l’ambient e da la cuntrada vegnir schluccadas per amplifitgar las energias regenerablas?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Wir haben genug Flächen in urbanen Gebieten, die noch zu erschliessen sind. Unsere Natur in Industriegebiete zu verwandeln ist ökologisch nicht sinnvoll.
Amplificaziun da l’energia eroelectrica
Sustegnais Vus l’extensiun ulteriura d’implants eroelectrics?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Um die Netzstabilität zu gewährleisten sind wir auf Windenergie angewiesen.
Protecziun dals animals da rapina gronds
Duai il chantun Grischun dar dapli paisa a la protecziun dals animals da rapina gronds (luf e luf-tscherver; p.ex. cun reducir la regulaziun preventiva dal luf)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Graubünden ist Lebens- und Wirtschaftsraum, kein Naturpark.
Impuls empè da scumonds en la politica dal clima
Duai il chantun dar per gronda part impuls e cunvegnas da finamiras empè da scumonds e restricziuns per cuntanscher las finamiras per il clima?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Positive Verstärkung ist der deutlich bessere Grundsatz. Wir kommen nicht ohne Verbote aus, doch wird der technische Fortschritt, gefördert durch Ziele und Anreize, umweltbelastende Technologien ablösen.
Promoziun da biotops
Duai il chantun Grischun metter a disposiziun ulteriurs meds finanzials per mantegnair biotops d’impurtanza naziunala sco palids autas e palids bassas, regiuns umidas, regiuns da frega d’amfibis e lieus sitgs?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Lebensraum erhalten und Biodiversität fördern ist wichtig.
Traffic e pianificazione territoriale
Restricziun midada d’emprimas abitaziuns en abitaziuns secundaras
Duai il chantun Grischun restrenscher la midada d’emprimas abitaziuns da dretg vegl en abitaziuns secundaras?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Das Zweitwohnungsgesetz hat seine Ziele weitgehend verfehlt und die Wohnkosten stattdessen in die Höhe getrieben, sodass junge Familien kaum bezalhbaren Wohnraum finden und sich auch kein passives Einkommen durch Immobilien leisten können.
Construcziun concentrada
Duain las zonas d’abitadi existentas vegnir construidas a moda pli concentrada (p.ex. surbajegiadas concentradas, edifizis pli auts)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Extensiun dal traffic betg motorisà
Duai l’infrastructura per il traffic betg motorisà en il chantun Grischun vegnir amplifitgada a moda speditiva (p.ex. vias da velos)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Velowege entlasten den Verkehr.
Scumond da tempo 30
Sustegnais Vus in scumond da tempo 30 sin vias orientadas al traffic entaifer il vitg?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Auf gewissen Strecken ist Tempo 30 aus Sicherheitsgründen notwendig.
Promoziun dal traffic individual motorisà
Sustegnais Vus ulteriuras mesiras en favur dal traffic individual motorisà (p.ex. engrondiment dal tunnel Isla Bella, schlargiament da la capacitad, parcadis)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
In Berggebieten sind die Leute auf individualverkehr angewiesen.
Sistem politic & digitalisaziun
Administraziun chantunala digitala
Duai il chantun offrir ses servetschs mo pli digitalmain (princip «digital only»)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Eine gute Administration lebt von der Nähe zu den Menschen, denen sie dienen.
Vegliadetgna da votar 16 onns
Duai la vegliadetgna da votar vegnir sbassada sin 16 onns en il chantun Grischun?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Junge Leute sind beeinflussbarer. Das Stimmrechtsalter sollte auf die Bürger beschränkt werden, die Lebenserfahrung haben.
Extensiun da la cooperaziun per il svilup
Duai il chantun Grischun extender ses engaschament finanzial quai che reguarda la cooperaziun per il svilup?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Visionäre Projekte müssen unterstützt werden. Es sollte aber von einer Steuerung von oben herab verzichtet werden.
Quota per las minoritads linguisticas en la regenza
Sustegnais Vus ina quota per las minoritads linguisticas en la regenza?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Wichtig ist die Qualität der Entscheidungen, es gibt bessere Wege die Interessen von Minderheiten zu bewahren.
Segirezza & polizia
Amplificaziun da la videosurveglianza
Duai la videosurveglianza en il spazi public vegnir extendida?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Wir sind kein Überwachungsstaat und dürfen auch keins werden.
Mesiras pli severas en cas da discriminaziun tar la polizia
Duai il chantun Grischun prender mesiras pli severas en connex cun remartgas rassisticas u sexisticas entaifer la polizia?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Rassissmus und Sexismus haben an keiner öffentlichen Stelle Platz. Wichtiger als Äusserungen sind aber effektive Handlungen und die Beurteilung, ob eine Äusserung sexistisch oder rassistisch ist muss rational vorgenommen werden.
Dapli preschientscha da la polizia
Essas Vus per ina pli ferma preschientscha visibla da la polizia?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
In Graubünden ist das an wenigen Orten notwendig.
Mantegniment da valurs
Economia da martgà liber
Co giuditgais Vus questa constataziun: «Dad in’economia da martgà liber profiteschan a lunga vista tuttas e tuts.»
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Commentari
Ein freier Markt ist ein guter Grundsatz, es bilden sich dabei aber zwangsläufig Monopole. Diese auf ein gesundes Mass einzuschränken ist eine Pflicht des Staates.
Tgira d’uffants a temp cumplain
Co giuditgais Vus questa constataziun: «Per in uffant èsi il meglier, sch’in genitur stat a chasa per la tgira d’uffants e quai a temp cumplain .»
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Commentari
Ich befürworte die Aufteilung der Elternrollen nach eigenem Ermessen, der Staat hat die Pflich alle Modelle zu fördern. Die grösste Herausforderung ist die gleiche Aufteilung von Arbeits- und Betreuungspensum zwischen beiden Elternteilen.
Puniziun da persunas criminalas
Co giuditgais Vus questa constataziun: «Punir persunas criminalas è pli impurtant che las reintegrar en la societad.»
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Commentari
Die Wiedereingliederung ist ein enorm wichtiger Prozess in einem Rechtsstaat. Es muss aber den Punkt geben, an dem eine Wiedereingliederung als unwahrscheinlich eingestuft wird und der Schutz der Gesellschaft Vorrang hat.
Protecziun da l’ambient
Co giuditgais Vus questa constataziun: «Igl è necessari da proteger pli fitg l’ambient, era sche quai va a donn e cust dal svilup economic.»
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Commentari
Ein gesundes Mass ist wichtig. Eine wirtschaftliche starke Gesellschaft hat effektivere Möglichkeiten, sich um Umweltliche Belange zu kümmern. Gewisse Einschränkungen müssen in Kauf genommen werden.
Commentari
Unternehmer, die günstigen Wohnraum schaffen wollen, sollen gefördert werden.