Ursula Leuthold
Partida verd-liberala | 02.03
Stadi social, famiglia e sanadad
Spazi d’abitar favuraivel
Duai il chantun Grischun prender mesiras supplementaras per promover spazi d’abitar favuraivel (p.ex. scumond da vendita da bains immobigliars chantunalas, intervenziuns chantunalas pli grondas en il martgà d’immobiglias)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Augment dals supplements per uffants e per scolaziun
Actualmain importan ils supplements per uffants CHF 240 ed ils supplements per scolaziun CHF 290. Duai il chantun Grischun augmentar quels?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Die Erhöhungen der letzten Jahrzehnte lagen unter der Teuerung.
Prescripziuns pli severas per l’agid social
Sustegnais Vus prescripziuns pli severas en la lescha d’agid social (p.ex. limitar ils supplements, sbassar il minimum d’existenza)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Die Erhöhungen der letzten Jahrzehnte lagen unter der Teuerung und waren nicht ausreichend.
Augment da la reducziun da las premias
Duai la reducziun da las premias vegnir augmentada, uschia che nagin na sto pajar dapli che 10 pertschient da sias entradas disponiblas per l’assicuranza da malsauns?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Bündner System der abgestuften Selbstbehalte beibehalten.
Rinforzament da la planisaziun chantunala dals ospitals
Sustegnais Vus ina regulaziun pli ferma da la planisaziun dals ospitals e dal provediment da la sanadad da vart dal chantun (p.ex. concentraziun da las prestaziuns da sanadad)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Die Planung ist gut, jedoch sollte der Kanton schneller eingreifen können, wenn z.B. Spitalschliessungen drohen.
Provediment medicinal da basa en las regiuns perifericas
Duai il chantun far dapli per garantir il provediment medicinal da basa en las regiuns perifericas (p.ex. cun sustegnair finanzialmain las praticas da medis da chasa)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Kanton soll wie bisher dezentrale Gesundheitsversorgung sicherstellen und notfalls eingreifen.
Formaziun & scolas
Model da scola integrativ
Tenor il concept da la scola integrativa vegnan uffants cun difficultads d’emprender u cun impediments instruids da princip en classas regularas. Sustegnais Vus quai?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Soziale Integration ist wichtig, wir sind aber über das Ziel hinaus geschossen.. Die integrierten Kleinklassen ermöglichten eine ruhige Lernumgebung, auch die Sonderschulen leisteten viel für die Integration in das Berufsleben. Die individuelle Begabungsförderung muss gewährleistet werden.
Promoziun da schanzas da furmaziun egualas
Duai il chantun s’engaschar pli fitg per schanzas da furmaziun egualas (p.ex. cun bons d’instrucziun da promoziun per scolaras e scolars da famiglias cun entradas pitschnas)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Wichtig wären Vorbereitungskurse für die Gymiprüfung an der Primarschule und eine Geschlechterquote, damit nicht nur 40 % der Buben eine gymnasiale Maturität erlangen. Auch Sprachförderung im Kindergartenalter ist wichtig.
Promoziun da la tgira d’uffants
Duai il chantun Grischun sustegnair pli fitg finanzialmain las structuras da tgira d’uffants cumplementara a la famiglia (canortas d’uffants, scolas dal di, maisas da mezdi, euv.)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Die familienergänzende Kinderbetreuung wurde in den letzten Jahren verbessert. Auf Gemeindeebene besteht noch Handlungsbedarf.
Participaziun a las taxas da studi
Duai il chantun sa participar cun almain 20 pertschient a las taxas da studi da la furmaziun professiunala superiura?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Das duale Bildungssystem sollte als gleichwertige Alternative zum Hochschulstudium gelten. Es ist wichtig, Fachkräfte in Graubünden auszubilden.
Migraziun & integraziun
Dretg da votar per persunas estras
Duain persunas estras che vivan dapi almain 10 onns en Svizra survegnir il dretg da votar e d’eleger sin plaun chantunal?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Sie sollen sich einbürgern lassen.
Recepziun directa da persunas fugitivas
Duai il chantun Grischun s’engaschar per che vegnian recepidas en Svizra dapli persunas fugitivas directamain al lieu or da champs (p.ex. en la Grezia, a Gaza; uschenumnads fugitivs da resettlement)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Die Schweiz soll ihre Verpflichtung aus dem Dublin-Abkommen wahrnehmen, keine kantonalen Alleingänge.
Promoziun da l’integraziun da persunas estras
Duai il chantun Grischun sustegnair pli fitg persunas estras da s’integrar (p.ex. cun ina promoziun extendida da la lingua, cun engaschar dapli lavureras e lavurers socials)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Integration ist sehr wichtig und zahlt sich letztendlich aus.
Prescripziuns pli severas per il dretg da natiralisaziun
Duai la lescha chantunala da natiralisaziun daventar pli severa (p.ex. pretender meglras enconuschientschas linguisticas)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Bei Integrationsförderung ansetzen ist wichtiger als Verschärfungen.
Limitaziun da la populaziun
Sustegnais Vus l’iniziativa federala dal pievel che vul limitar la populaziun permanenta da la Svizra a maximalmain 10 milliuns persunas (votaziun dals 14 da zercladur 2026)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Niemand will eine überfüllte Schweiz. Die Initiative aber wäre eine wirtschaftliche Katastrophe und bekämpft nicht die Hauptursache: Die stärkste Zuwanderung wird durch das Anlocken neuer Firmen, die Arbeitskräfte suchen, verursacht.
Societad, cultura & etica
Distribuziun da cocain controllada
Duai vegnir extendida en il chantun Grischun la distribuziun da cocain controllada per persunas cun ina greva malsogna da dependenza?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Kontrollierte Drogenabgaben helfen den Betroffenen und bekämpfen die Schwarzmarktkriminalität.
Scumond da la lingua inclusiva
Duai la lingua inclusiva a maun da stailinas u da marcaziuns sumegliantas vegnir scumandada en la communicaziun en scrit dad uffizis chantunals (autoritads, scolas)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Bei der Sprache sollte man schauen, dass sich beide Geschlechter angesprochen fühlen, einen guten Mittelweg finden, dass sie nicht zu holprig wird.
Extensiun da la promoziun da las medias
Duai il chantun extender la promoziun da las medias (p.ex. pajaments directs a medias localas)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Unabhängige Medien sind die 4. Säule der Demokratie. Einnahmenseinbrüche aufgrund der Digitalisierung sollten abgefangen werden.
Reducziun da la promoziun da la cultura
Duai il chantun reducir ils meds finanzials per la promoziun da la cultura?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Kultur ist essenziell für den Zusammenhalt unserer Gesellschaft.
Finanziaziun cumpletta da la chasa da dunnas
Duai il chantun surpigliar cumplettamain la finanziaziun da la chasa da dunnas a Cuira?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Wenn es über den Leistungsauftrag nicht ausreichend finanziert wird.
Finanzas & taglias
Reducziuns da la taglia
Sustegnais Vus reducziuns da la taglia sin plaun chantunal ils proxims quatter onns?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Letztes Jahr betrug das Defizit 90 Mio. Franken. Statt Vermögen mit weiteren Steuersenkungen abzubauen könnte man da Geld sinnvoll ausgeben.
Taglia sin bains immobigliars secundars
Duai il chantun Grischun introducir en connex cun l’aboliziun da la valur da l’atgna locaziun ina taglia supplementara sin bains immobigliars secundars?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Die bundesweiten Mindereinnahmen von geschätzt 2 Mio. Franken müssen kompensiert werden. Eine Zweitwohnungssteuer bietet den Anreiz zum Vermieten.
Bloccar l’effectiv da plazzas
Duai il chantun Grischun bloccar l’effectiv da plazzas dal persunal da l’administraziun chantunala?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Bedarfsgerechte Anstellung.
Impuls fiscals per augmentar il pensum da lavur
Duai l’augment dal pensum da lavur vegnir promovì cun impuls fiscals supplementars (p.ex. cun far deducziuns resp. splitting per lavur a temp cumplain u cun promover la lavur suenter avair cuntanschì la vegliadetgna da renta)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Jeder soll über sein Arbeitspensum frei entscheiden können, ohne Hürden.
Economia & lavur
Introducziun d’ina paja minimala
Sustegnais Vus l’introducziun d’ina paja minimala chantunala generala da CHF 4’200 per ina plazza a temp cumplain (ca. CHF 24 l’ura)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Wir brauchen günstige Saisonniere.
Controlla da l’egualitad da las pajas dunnas/umens
Sustegnais Vus ina controlla pli severa da l’egualitad da las pajas da dunnas e d’umens (p.ex. en interpresas che survegnan incumbensas chantunalas)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Arbeitgeber mit über 100 Mitarbeitern sind verpflichtet, alle 4 Jahre eine betriebsinterne Lohngleichheitsanalyse durchzuführen. Trotzdem gibt es noch eine unerklärliche Lohnlücke.
Service Public en regiuns ruralas
Duai il chantun sustegnair pli fitg la purschida da service public (p.ex. traffic public, servetschs administrativs) en spezial en regiuns ruralas?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Die Förderung des ÖV ist mir ein zentrales Anliegen. Grüsch ist mittlerweile schlechter an das Zugnetz angebunden, z. B. Umwege über Schiers, zu kurze Umsteigezeiten und längere Wege in Landquart, die für ältere Menschen eine halbstündige Wartezeit zur Folge haben.
Impuls fiscals per domiciliar novas firmas
Duai il chantun Grischun dar impuls fiscals per domiciliar novas firmas en il chantun?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Genau das ist die Ursache von Zuwanderung.
Damain regulaziuns per interpresas
Duain il chantun e las vischnancas reducir las regulaziuns e las pretensiuns per interpresas (p.ex. quai che reguarda las prescripziuns da construcziun e las prescripziuns cunter la canera)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Sustegn da pendicularas
Sustegnais Vus in sustegn finanzial pli ferm da vart dal chantun en favur da pendicularas pitschnas e mesaunas?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Ambient & energia
Pretensiuns ecologicas per l’agricultura
Duai il chantun augmentar las pretensiuns ecologicas per surfatschas agriculas dadas a fittanza (p.ex. scumond da pesticids sintetics)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Der Kanton hat Vorbildfunktion. Artenvielfalt, hohe Trinkwasserqualität, PFAS-freie Böden für die Zukunft unserer Kinder.
Schluccada da la protecziun da l’ambient e da la cuntrada
Duain las prescripziuns davart la protecziun da l’ambient e da la cuntrada vegnir schluccadas per amplifitgar las energias regenerablas?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Eher beim Landschaftsschutz, beim Umweltschutz nicht. Vorrang hat der Ausbau in bereits erschlossenen Gebieten, z.B. PV-Produktion auf Hausdächern nahe am Verbraucher.
Amplificaziun da l’energia eroelectrica
Sustegnais Vus l’extensiun ulteriura d’implants eroelectrics?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Wir sollten die günstigste Energiequelle nutzen. Österreich hat 1500 Windanlagen, die Schweiz nur 50.
Protecziun dals animals da rapina gronds
Duai il chantun Grischun dar dapli paisa a la protecziun dals animals da rapina gronds (luf e luf-tscherver; p.ex. cun reducir la regulaziun preventiva dal luf)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Problemtiere müssen schnell geschossen werden. Keine wahllose Zerstörung von Familienstrukturen der Wölfe.
Impuls empè da scumonds en la politica dal clima
Duai il chantun dar per gronda part impuls e cunvegnas da finamiras empè da scumonds e restricziuns per cuntanscher las finamiras per il clima?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Wir sind so stark im Zeitverzug (schon 1,5 Grad erreicht, CO2-Budget aufgebraucht), dass wir um gesetzliche Vorgaben nicht herumkommen, z. B. CO2-Preis, PV auf alle geeigneten Dächer, Recht auf Laden daheim. Wäre die Energiewende nicht so dringlich (wir müssen CO2–Entfernungskapazitäten für 10 Gt/Jahr aufbauen), wäre die Antwort Ja.
Promoziun da biotops
Duai il chantun Grischun metter a disposiziun ulteriurs meds finanzials per mantegnair biotops d’impurtanza naziunala sco palids autas e palids bassas, regiuns umidas, regiuns da frega d’amfibis e lieus sitgs?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Traffic e pianificazione territoriale
Restricziun midada d’emprimas abitaziuns en abitaziuns secundaras
Duai il chantun Grischun restrenscher la midada d’emprimas abitaziuns da dretg vegl en abitaziuns secundaras?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Construcziun concentrada
Duain las zonas d’abitadi existentas vegnir construidas a moda pli concentrada (p.ex. surbajegiadas concentradas, edifizis pli auts)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Nur in Kombination mit sinnvoller Ortsplanung. Das wahllose Zupflastern hat Grüsch aus dem Bundesinventar der schützenswerten Ortsbilder der Schweiz geworfen.
Extensiun dal traffic betg motorisà
Duai l’infrastructura per il traffic betg motorisà en il chantun Grischun vegnir amplifitgada a moda speditiva (p.ex. vias da velos)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Scumond da tempo 30
Sustegnais Vus in scumond da tempo 30 sin vias orientadas al traffic entaifer il vitg?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
60% aller schweren Verkehrsunfälle passieren innerorts. Die Sterbewahrscheinlichkeit bei Tempo 30 wird gegenüber 50 um das 6fache verringert.
Promoziun dal traffic individual motorisà
Sustegnais Vus ulteriuras mesiras en favur dal traffic individual motorisà (p.ex. engrondiment dal tunnel Isla Bella, schlargiament da la capacitad, parcadis)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Er wurde bereits jahrzehntelang gefördert, ÖV und Langsamverkehr gilt es zu stärken.
Sistem politic & digitalisaziun
Administraziun chantunala digitala
Duai il chantun offrir ses servetschs mo pli digitalmain (princip «digital only»)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Digitalisierung ist hilfreich, aber nicht ausschliesslich. Es sollten immer Lösungen für Kinder und alte Menschen vorhanden sein.
Vegliadetgna da votar 16 onns
Duai la vegliadetgna da votar vegnir sbassada sin 16 onns en il chantun Grischun?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Soll mit Mündigkeit, Handlungsfähigkeit und Strafmündigkeit verbunden bleiben. Ist erst mit 18.
Extensiun da la cooperaziun per il svilup
Duai il chantun Grischun extender ses engaschament finanzial quai che reguarda la cooperaziun per il svilup?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Wäre Aufgabe des Bundes.
Quota per las minoritads linguisticas en la regenza
Sustegnais Vus ina quota per las minoritads linguisticas en la regenza?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Sprachen sind nicht das einzige Kriterium. Mit Sprach-, Frauen und anderen Quoten wären wir bei 5 Sitzen bei der Kandidatenauswahl zu eingeschränkt. Die Regionen sollten repräsentiert sein.
Segirezza & polizia
Amplificaziun da la videosurveglianza
Duai la videosurveglianza en il spazi public vegnir extendida?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Wir brauchen keinen Überwachungsstaat.
Mesiras pli severas en cas da discriminaziun tar la polizia
Duai il chantun Grischun prender mesiras pli severas en connex cun remartgas rassisticas u sexisticas entaifer la polizia?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
In manchen Kantonen gibt es Probleme mit Sexismus und Rassismus. Deshalb bei dem sensiblen Thema genau hinschauen. Polizisten sind Vorbilder.
Dapli preschientscha da la polizia
Essas Vus per ina pli ferma preschientscha visibla da la polizia?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Jetzige Präsenz ist gut.
Mantegniment da valurs
Economia da martgà liber
Co giuditgais Vus questa constataziun: «Dad in’economia da martgà liber profiteschan a lunga vista tuttas e tuts.»
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Commentari
Es braucht Rahmenbedingungen und Regeln zum Schutz der Schwächeren, innerhalb derer sich der freie Markt innovativ bewegen kann. Ansonsten werden schwarze Schafe immer reicher, missbrauchen ihre Monopolstellung, gefährden Zusammenhalt der Bevölkerung.
Tgira d’uffants a temp cumplain
Co giuditgais Vus questa constataziun: «Per in uffant èsi il meglier, sch’in genitur stat a chasa per la tgira d’uffants e quai a temp cumplain .»
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Commentari
Beide Elternteile Teilzeit oder auch mal eine Kita für Erstgeborene und Einzelkinder sind durchaus auch förderlich. Jedes Paar sollte frei entscheiden können.
Puniziun da persunas criminalas
Co giuditgais Vus questa constataziun: «Punir persunas criminalas è pli impurtant che las reintegrar en la societad.»
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Commentari
Resozialisierung senkt signifikant die Rückfallquote, ist also auch für die Sicherheit der Gesellschaft das Beste.
Protecziun da l’ambient
Co giuditgais Vus questa constataziun: «Igl è necessari da proteger pli fitg l’ambient, era sche quai va a donn e cust dal svilup economic.»
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Commentari
Stärkerer Umweltschutz ist langfristig die wirtschaftlichste Option. Ein endliches System kann nicht unbegrenzt wachsen.
Commentari
Wenn Gesetz über die Förderung von Wohnraum nicht ausreicht, dann weitere Massnahmen, wie Beschränkung ausländischer, renditeorientierter Investoren (Lex Koller), Förderung sozialen Wohnungsbaus, Mietpreisdeckelung, nötig.