Martin Bühler
PLD.Ils Liberals | En uffizi | Elegì
Stadi social, famiglia e sanadad
Spazi d’abitar favuraivel
Duai il chantun Grischun prender mesiras supplementaras per promover spazi d’abitar favuraivel (p.ex. scumond da vendita da bains immobigliars chantunalas, intervenziuns chantunalas pli grondas en il martgà d’immobiglias)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Augment dals supplements per uffants e per scolaziun
Actualmain importan ils supplements per uffants CHF 240 ed ils supplements per scolaziun CHF 290. Duai il chantun Grischun augmentar quels?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Il Cantone dei Grigioni è già attraente in un confronto intercantonale. Inoltre, le condizioni per le famiglie sono già state migliorate grazie all'aumento delle possibilità di detrazione fiscale per l'anno fiscale 2026.
Der Kanton Graubünden ist im interkantonalen Vergleich bereits attraktiv. Zudem wurden die Bedingungen für Familien mittels der Erhöhung der steuerlichen Abzugsmöglichkeiten auf das Steuerjahr 2026 hin bereits verbessert.
Prescripziuns pli severas per l’agid social
Sustegnais Vus prescripziuns pli severas en la lescha d’agid social (p.ex. limitar ils supplements, sbassar il minimum d’existenza)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Augment da la reducziun da las premias
Duai la reducziun da las premias vegnir augmentada, uschia che nagin na sto pajar dapli che 10 pertschient da sias entradas disponiblas per l’assicuranza da malsauns?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Rinforzament da la planisaziun chantunala dals ospitals
Sustegnais Vus ina regulaziun pli ferma da la planisaziun dals ospitals e dal provediment da la sanadad da vart dal chantun (p.ex. concentraziun da las prestaziuns da sanadad)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Provediment medicinal da basa en las regiuns perifericas
Duai il chantun far dapli per garantir il provediment medicinal da basa en las regiuns perifericas (p.ex. cun sustegnair finanzialmain las praticas da medis da chasa)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Formaziun & scolas
Model da scola integrativ
Tenor il concept da la scola integrativa vegnan uffants cun difficultads d’emprender u cun impediments instruids da princip en classas regularas. Sustegnais Vus quai?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Promoziun da schanzas da furmaziun egualas
Duai il chantun s’engaschar pli fitg per schanzas da furmaziun egualas (p.ex. cun bons d’instrucziun da promoziun per scolaras e scolars da famiglias cun entradas pitschnas)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Promoziun da la tgira d’uffants
Duai il chantun Grischun sustegnair pli fitg finanzialmain las structuras da tgira d’uffants cumplementara a la famiglia (canortas d’uffants, scolas dal di, maisas da mezdi, euv.)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Per quanto riguarda le strutture di assistenza all'infanzia complementari alla vita familiare, le condizioni erano già migliorate nell'agosto 2025.
Im Bereich der familienergänzenden Betreuungsstrukturen wurden im August 2025 die Voraussetzungen bereits verbessert.
Participaziun a las taxas da studi
Duai il chantun sa participar cun almain 20 pertschient a las taxas da studi da la furmaziun professiunala superiura?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Migraziun & integraziun
Dretg da votar per persunas estras
Duain persunas estras che vivan dapi almain 10 onns en Svizra survegnir il dretg da votar e d’eleger sin plaun chantunal?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
D'altro canto, occorre garantire procedure di naturalizzazione eque per i cittadini stranieri ben integrati dopo dieci anni.
Hingegen muss sichergestellt sein, dass für gut integrierte Ausländerinnen und Ausländer nach zehn Jahren faire Verfahren für die Einbürgerung gewährleistet sind.
Recepziun directa da persunas fugitivas
Duai il chantun Grischun s’engaschar per che vegnian recepidas en Svizra dapli persunas fugitivas directamain al lieu or da champs (p.ex. en la Grezia, a Gaza; uschenumnads fugitivs da resettlement)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Promoziun da l’integraziun da persunas estras
Duai il chantun Grischun sustegnair pli fitg persunas estras da s’integrar (p.ex. cun ina promoziun extendida da la lingua, cun engaschar dapli lavureras e lavurers socials)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
D'altra parte, le procedure e i servizi già consolidati dovrebbero essere mantenuti.
Hingegen soll an den bereits gut etablierten Verfahren und Angeboten festgehalten werden.
Prescripziuns pli severas per il dretg da natiralisaziun
Duai la lescha chantunala da natiralisaziun daventar pli severa (p.ex. pretender meglras enconuschientschas linguisticas)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Limitaziun da la populaziun
Sustegnais Vus l’iniziativa federala dal pievel che vul limitar la populaziun permanenta da la Svizra a maximalmain 10 milliuns persunas (votaziun dals 14 da zercladur 2026)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Societad, cultura & etica
Distribuziun da cocain controllada
Duai vegnir extendida en il chantun Grischun la distribuziun da cocain controllada per persunas cun ina greva malsogna da dependenza?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Scumond da la lingua inclusiva
Duai la lingua inclusiva a maun da stailinas u da marcaziuns sumegliantas vegnir scumandada en la communicaziun en scrit dad uffizis chantunals (autoritads, scolas)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Il Cantone dei Grigioni segue le linee guida federali in materia di ortografia.
Der Kanton Graubünden orientiert sich an den Schreibweisungen des Bundes.
Extensiun da la promoziun da las medias
Duai il chantun extender la promoziun da las medias (p.ex. pajaments directs a medias localas)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Sono favorevole a un'espansione moderata, poiché ritengo che un panorama mediatico diversificato e di qualità sia importante per mantenere un buon dialogo politico.
Ich befürworte einen moderaten Ausbau, da meiner Meinung nach eine vielfältige und qualitativ hochstehende Medienlandschaft für den Erhalt des guten politischen Dialogs bedeutsam ist.
Reducziun da la promoziun da la cultura
Duai il chantun reducir ils meds finanzials per la promoziun da la cultura?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Tuttavia, a causa delle sfide imminenti in altri settori politici, un'ulteriore espansione dei finanziamenti non è appropriata.
Aufgrund der bevorstehenden Herausforderungen in anderen Politiksektoren ist aber ein weiterer Ausbau der Förderung nicht angebracht.
Finanziaziun cumpletta da la chasa da dunnas
Duai il chantun surpigliar cumplettamain la finanziaziun da la chasa da dunnas a Cuira?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Il finanziamento del rifugio femminile di Coira dovrebbe rimanere un compito comune. Il Cantone si fa già carico di una parte considerevole dei costi, direttamente o indirettamente.
Die Finanzierung des Frauenhauses in Chur soll weiterhin eine gemeinschaftliche Aufgabe bleiben. Bereits heute trägt der Kanton direkt oder indirekt einen beträchtlichen Teil der Kosten.
Finanzas & taglias
Reducziuns da la taglia
Sustegnais Vus reducziuns da la taglia sin plaun chantunal ils proxims quatter onns?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Diversi sgravi fiscali sono già stati attuati nell'ambito della revisione della legge fiscale. Buone condizioni fiscali sono importanti per l'attrattiva di una sede commerciale. Tuttavia, è importante anche mantenere la capacità di investire.
Im Rahmen der Steuergesetzrevisionen sind hierzu bereits verschiedene Steuersenkungen umgesetzt worden. Gute steuerliche Rahmenbedingungen sind für die Standortattraktivität wichtig. Es gilt aber auch die Investitionsfähigkeit zu erhalten.
Taglia sin bains immobigliars secundars
Duai il chantun Grischun introducir en connex cun l’aboliziun da la valur da l’atgna locaziun ina taglia supplementara sin bains immobigliars secundars?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
I lavori per l'introduzione di questa tassa sono già iniziati per conto del governo.
Die Arbeiten zur Einführung einer solchen Steuer wurden im Auftrag der Regierung bereits aufgenommen.
Bloccar l’effectiv da plazzas
Duai il chantun Grischun bloccar l’effectiv da plazzas dal persunal da l’administraziun chantunala?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Da un lato, il Cantone deve mantenere la sua flessibilità, dato che nuovi compiti continuano a essere trasferiti al Cantone per volontà politica. Dall'altro, le risorse umane esistenti devono essere utilizzate in modo molto disciplinato. Si deve inoltre cercare di aumentare l'efficienza attraverso la digitalizzazione.
Der Kanton muss einerseits seine Flexibilität erhalten, da nach wie vor politisch gewünscht neue Aufgaben an den Kanton übertragen werden. Andererseits müssen die vorhandenen personellen Ressourcen sehr diszipliniert eingesetzt werden. Zudem sind Effizienzgewinne mittels Digitalisierung anzustreben.
Impuls fiscals per augmentar il pensum da lavur
Duai l’augment dal pensum da lavur vegnir promovì cun impuls fiscals supplementars (p.ex. cun far deducziuns resp. splitting per lavur a temp cumplain u cun promover la lavur suenter avair cuntanschì la vegliadetgna da renta)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Economia & lavur
Introducziun d’ina paja minimala
Sustegnais Vus l’introducziun d’ina paja minimala chantunala generala da CHF 4’200 per ina plazza a temp cumplain (ca. CHF 24 l’ura)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Controlla da l’egualitad da las pajas dunnas/umens
Sustegnais Vus ina controlla pli severa da l’egualitad da las pajas da dunnas e d’umens (p.ex. en interpresas che survegnan incumbensas chantunalas)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Per me è importante far rispettare l'uguaglianza. Gli strumenti esistenti sono sufficienti, la responsabilità è dei datori di lavoro. Più controlli portano a più burocrazia.
Die Durchsetzung der Gleichstellung ist mir wichtig. Die vorhandenen Instrumente sind ausreichend, die Verantwortung liegt bei den Arbeitgebern. Mehr Kontrollen führen zu mehr Bürokratie.
Service Public en regiuns ruralas
Duai il chantun sustegnair pli fitg la purschida da service public (p.ex. traffic public, servetschs administrativs) en spezial en regiuns ruralas?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
L'espansione dell'offerta digitale è già stata decisa ed è fondamentale per i Grigioni.
Der Ausbau des digitalen Angebots wurde bereits beschlossen und ist für Graubünden zentral.
Impuls fiscals per domiciliar novas firmas
Duai il chantun Grischun dar impuls fiscals per domiciliar novas firmas en il chantun?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Questo è già in fase di attuazione.
Dies wird bereits umgesetzt.
Damain regulaziuns per interpresas
Duain il chantun e las vischnancas reducir las regulaziuns e las pretensiuns per interpresas (p.ex. quai che reguarda las prescripziuns da construcziun e las prescripziuns cunter la canera)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Sustegn da pendicularas
Sustegnais Vus in sustegn finanzial pli ferm da vart dal chantun en favur da pendicularas pitschnas e mesaunas?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Il sostegno finanziario alle ferrovie di montagna di piccole e medie dimensioni dovrebbe essere principalmente a discrezione dei comuni.
Die finanzielle Unterstützung der kleinen und mittleren Bergbahnen soll primär im Ermessen der Standortgemeinden liegen.
Ambient & energia
Pretensiuns ecologicas per l’agricultura
Duai il chantun augmentar las pretensiuns ecologicas per surfatschas agriculas dadas a fittanza (p.ex. scumond da pesticids sintetics)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Schluccada da la protecziun da l’ambient e da la cuntrada
Duain las prescripziuns davart la protecziun da l’ambient e da la cuntrada vegnir schluccadas per amplifitgar las energias regenerablas?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Amplificaziun da l’energia eroelectrica
Sustegnais Vus l’extensiun ulteriura d’implants eroelectrics?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
L'espansione dell'energia idroelettrica deve rimanere in primo piano.
Der Ausbau der Wasserkraft soll im Vordergrund bleiben.
Protecziun dals animals da rapina gronds
Duai il chantun Grischun dar dapli paisa a la protecziun dals animals da rapina gronds (luf e luf-tscherver; p.ex. cun reducir la regulaziun preventiva dal luf)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Il Cantone dei Grigioni persegue una strategia di coesistenza con i grandi carnivori, in cui i conflitti vengono evitati il più possibile attraverso la protezione e la prevenzione degli allevamenti. Allo stesso tempo, le popolazioni - soprattutto di lupi - vengono regolate attivamente, ove necessario, per limitare i danni e mantenere la timidezza degli animali nei confronti dell'uomo. Questa strategia deve essere continuata e ulteriormente sviluppata.
Der Kanton Graubünden verfolgt beim Grossraubwild eine Strategie der Koexistenz, bei der Konflikte durch Herdenschutz und Prävention möglichst vermieden werden. Gleichzeitig werden Bestände – insbesondere beim Wolf – bei Bedarf aktiv reguliert, um Schäden zu begrenzen und die Scheu der Tiere gegenüber dem Menschen zu erhalten. Diese Strategie soll fortgesetzt und weiterentwickelt werden.
Impuls empè da scumonds en la politica dal clima
Duai il chantun dar per gronda part impuls e cunvegnas da finamiras empè da scumonds e restricziuns per cuntanscher las finamiras per il clima?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Promoziun da biotops
Duai il chantun Grischun metter a disposiziun ulteriurs meds finanzials per mantegnair biotops d’impurtanza naziunala sco palids autas e palids bassas, regiuns umidas, regiuns da frega d’amfibis e lieus sitgs?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
La strategia per la biodiversità del Cantone dei Grigioni (2023-2032) stabilisce già come la biodiversità debba essere preservata e rafforzata come "capitale naturale" a lungo termine. Il compito è ora quello di attuarla, anche con sistemi di incentivi.
Die Biodiversitätsstrategie des Kantons Graubünden (2023–2032) legt bereits heute fest, wie die biologische Vielfalt als «Naturkapital» langfristig erhalten und gestärkt werden soll. Nun gilt es, diese umzusetzen, auch mit Anreizsystemen.
Traffic e pianificazione territoriale
Restricziun midada d’emprimas abitaziuns en abitaziuns secundaras
Duai il chantun Grischun restrenscher la midada d’emprimas abitaziuns da dretg vegl en abitaziuns secundaras?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
La libertà di proprietà deve avere la massima priorità. Allo stesso tempo, è necessario trovare soluzioni per fornire uno spazio vitale sufficiente agli abitanti del luogo.
Der Eigentumsfreiheit gilt es eine sehr hohe Bedeutung beizumessen. Gleichzeitig müssen Lösungen gefunden werden, um genügend Wohnraum für die Einheimischen bereit zu stellen.
Construcziun concentrada
Duain las zonas d’abitadi existentas vegnir construidas a moda pli concentrada (p.ex. surbajegiadas concentradas, edifizis pli auts)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Extensiun dal traffic betg motorisà
Duai l’infrastructura per il traffic betg motorisà en il chantun Grischun vegnir amplifitgada a moda speditiva (p.ex. vias da velos)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Scumond da tempo 30
Sustegnais Vus in scumond da tempo 30 sin vias orientadas al traffic entaifer il vitg?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
I giudizi situazionali devono essere possibili. Sono fondamentalmente contrario ad altri divieti.
Situationsbezogene Beurteilungen müssen möglich sein. Ich bin grundsätzlich gegen mehr Verbote.
Promoziun dal traffic individual motorisà
Sustegnais Vus ulteriuras mesiras en favur dal traffic individual motorisà (p.ex. engrondiment dal tunnel Isla Bella, schlargiament da la capacitad, parcadis)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Sistem politic & digitalisaziun
Administraziun chantunala digitala
Duai il chantun offrir ses servetschs mo pli digitalmain (princip «digital only»)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
L'obiettivo dovrebbe essere il digitale, ma lungo il percorso devono essere offerte soluzioni per tutti gli utenti dei servizi pubblici. Il calendario deve essere organizzato di conseguenza.
Digital-Only soll das Ziel sein, jedoch müssen auf dem Weg dahin Lösungen für alle Nutzerinnen und Nutzer von öffentlichen Dienstleistungen angeboten werden. Der Zeitplan ist entsprechend zu gestalten.
Vegliadetgna da votar 16 onns
Duai la vegliadetgna da votar vegnir sbassada sin 16 onns en il chantun Grischun?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Extensiun da la cooperaziun per il svilup
Duai il chantun Grischun extender ses engaschament finanzial quai che reguarda la cooperaziun per il svilup?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Quota per las minoritads linguisticas en la regenza
Sustegnais Vus ina quota per las minoritads linguisticas en la regenza?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Segirezza & polizia
Amplificaziun da la videosurveglianza
Duai la videosurveglianza en il spazi public vegnir extendida?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Mesiras pli severas en cas da discriminaziun tar la polizia
Duai il chantun Grischun prender mesiras pli severas en connex cun remartgas rassisticas u sexisticas entaifer la polizia?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Dapli preschientscha da la polizia
Essas Vus per ina pli ferma preschientscha visibla da la polizia?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
La presenza della polizia nei Grigioni si adatta alle circostanze prevalenti (ad esempio, il WEF). Questo è un aspetto positivo.
Die Polizeipräsenz in Graubünden passt sich den jeweils gegebenen Umständen an (bspw. WEF). Dies ist gut so.
Mantegniment da valurs
Economia da martgà liber
Co giuditgais Vus questa constataziun: «Dad in’economia da martgà liber profiteschan a lunga vista tuttas e tuts.»
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Tgira d’uffants a temp cumplain
Co giuditgais Vus questa constataziun: «Per in uffant èsi il meglier, sch’in genitur stat a chasa per la tgira d’uffants e quai a temp cumplain .»
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Puniziun da persunas criminalas
Co giuditgais Vus questa constataziun: «Punir persunas criminalas è pli impurtant che las reintegrar en la societad.»
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Commentari
L'aspetto cruciale è l'interazione credibile e funzionante tra sanzioni e integrazione.
Entscheidend ist das glaubwürdige und letztlich funktionierende Zusammenspiel zwischen Sanktionierung und Integration.
Protecziun da l’ambient
Co giuditgais Vus questa constataziun: «Igl è necessari da proteger pli fitg l’ambient, era sche quai va a donn e cust dal svilup economic.»
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Commentari
Sono favorevole a un equilibrio tra le tre dimensioni della sostenibilità. La priorità unilaterale della protezione dell'ambiente non è opportuna.
Ich setze mich für die Ausgewogenheit der drei Dimensionen der Nachhaltigkeit ein. Die einseitige Priorisierung des Umweltschutzes ist dabei nicht zielführend.
Commentari
Gli alloggi per gli abitanti del luogo sono una questione fondamentale per i Grigioni. Tuttavia, dobbiamo iniziare dalle condizioni quadro per la creazione di spazi abitativi, non attraverso l'intervento dello Stato nel mercato immobiliare.
Wohnraum für Einheimische ist ein zentrales Thema für Graubünden. Wir müssen jedoch bei den Rahmenbedingungen zur Schaffung von Wohnraum ansetzen, nicht mittels staatlichen Eingriffen in den Immobilienmarkt.
This text has been automatically translated