Roland Schister
Allianza dal Center | 03.04
Stadi social, famiglia e sanadad
Spazi d’abitar favuraivel
Duai il chantun Grischun prender mesiras supplementaras per promover spazi d’abitar favuraivel (p.ex. scumond da vendita da bains immobigliars chantunalas, intervenziuns chantunalas pli grondas en il martgà d’immobiglias)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Augment dals supplements per uffants e per scolaziun
Actualmain importan ils supplements per uffants CHF 240 ed ils supplements per scolaziun CHF 290. Duai il chantun Grischun augmentar quels?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Prescripziuns pli severas per l’agid social
Sustegnais Vus prescripziuns pli severas en la lescha d’agid social (p.ex. limitar ils supplements, sbassar il minimum d’existenza)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Augment da la reducziun da las premias
Duai la reducziun da las premias vegnir augmentada, uschia che nagin na sto pajar dapli che 10 pertschient da sias entradas disponiblas per l’assicuranza da malsauns?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Eine Obergrenze von 10 % des Einkommens für Krankenkassenprämien ist grundsätzlich gut, weil sie Haushalte spürbar entlastet und für mehr Fairness sorgt. Gleichzeitig muss bewusst sein, dass eine solche Regelung hohe Kosten für den Staat verursacht. Deshalb ist es wichtig, eine Lösung zu finden, die sozial wirksam ist und finanziell tragbar bleibt.
Rinforzament da la planisaziun chantunala dals ospitals
Sustegnais Vus ina regulaziun pli ferma da la planisaziun dals ospitals e dal provediment da la sanadad da vart dal chantun (p.ex. concentraziun da las prestaziuns da sanadad)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
In Graubünden sollten die Täler weiterhin mit einem nahegelegenen Spital oder zumindest einer gut funktionierenden Notaufnahme versorgt sein, um die Grund- und Notfallversorgung sicherzustellen. Gleichzeitig sind Spezialisierungen notwendig, damit komplexe Behandlungen an den bestmöglichen Standorten durchgeführt werden können. Dafür muss jedoch die Kapazität der Rega ausgebaut werden, damit beispielsweise schwere Notfälle schnell und sicher verlegt werden können.
Provediment medicinal da basa en las regiuns perifericas
Duai il chantun far dapli per garantir il provediment medicinal da basa en las regiuns perifericas (p.ex. cun sustegnair finanzialmain las praticas da medis da chasa)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Ein Mischmodell bei dem die Grundversorgung in den Randregionen gestärkt wird und gleichzeitig die Notaufnahmen entlastet werden wäre passend. Dadurch können sich die Notfallstationen stärker auf dringende und schwerwiegende Fälle konzentrieren, statt auf weniger akute Beschwerden. Wichtig ist, dass die Bevölkerung einen klaren und einfachen Zugang zur passenden Versorgungsstufe hat.
Formaziun & scolas
Model da scola integrativ
Tenor il concept da la scola integrativa vegnan uffants cun difficultads d’emprender u cun impediments instruids da princip en classas regularas. Sustegnais Vus quai?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Grundsätzlich ist das Konzept der integrativen Schule zu befürwort, weil Kinder mit Lernschwierigkeiten oder Behinderungen so stärker am sozialen Leben der Klasse teilhaben und voneinander profitieren können. Wichtig ist jedoch, dass die Lehrpersonen genügend Unterstützung, Zeit und Ressourcen erhalten, damit sowohl die betroffenen Kinder als auch die ganze Klasse gut gefördert werden. In Fällen mit sehr hohem Unterstützungsbedarf sollte es zudem weiterhin passende spezialisierte Angebote geben.
Promoziun da schanzas da furmaziun egualas
Duai il chantun s’engaschar pli fitg per schanzas da furmaziun egualas (p.ex. cun bons d’instrucziun da promoziun per scolaras e scolars da famiglias cun entradas pitschnas)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Promoziun da la tgira d’uffants
Duai il chantun Grischun sustegnair pli fitg finanzialmain las structuras da tgira d’uffants cumplementara a la famiglia (canortas d’uffants, scolas dal di, maisas da mezdi, euv.)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Eine stärkere Unterstützung von Kitas, Tagesschulen und Mittagstischen ist eine gute Entlastung für Familien, damit Beruf und Betreuung besser vereinbar sind. Gleichzeitig profitieren Kinder von Förderung und sozialen Kontakten. Wichtig ist aber, dass die Angebote auch in ländlichen Regionen gut zugänglich sind.
Participaziun a las taxas da studi
Duai il chantun sa participar cun almain 20 pertschient a las taxas da studi da la furmaziun professiunala superiura?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Migraziun & integraziun
Dretg da votar per persunas estras
Duain persunas estras che vivan dapi almain 10 onns en Svizra survegnir il dretg da votar e d’eleger sin plaun chantunal?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Die politische Mitbestimmung zugewanderter Einwohner ist zu befürworten. Sie sollte jedoch grundsätzlich an das Bürgerrecht geknüpft bleiben, da dieses mit Rechten und Pflichten verbunden ist. Gleichzeitig soll gut integrierten Ausländerinnen und Ausländern der Zugang zur Einbürgerung erleichtert werden, damit sie auf diesem Weg politische Rechte erhalten können.
Recepziun directa da persunas fugitivas
Duai il chantun Grischun s’engaschar per che vegnian recepidas en Svizra dapli persunas fugitivas directamain al lieu or da champs (p.ex. en la Grezia, a Gaza; uschenumnads fugitivs da resettlement)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Die Aufnahme von Resettlement-Flüchtlingen ist zwar humanitär wichtig, sollte aber im Rahmen der vorhandenen Kapazitäten erfolgen. Der Kanton sollte in erster Linie sicherstellen, dass die Integration der bereits aufgenommenen Personen gut gelingt.
Promoziun da l’integraziun da persunas estras
Duai il chantun Grischun sustegnair pli fitg persunas estras da s’integrar (p.ex. cun ina promoziun extendida da la lingua, cun engaschar dapli lavureras e lavurers socials)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Eine stärkere Integrationsförderung ist wichtig. Diese sollte jedoch möglichst mit einer Erwerbstätigkeit verbunden sein, indem z.B. Arbeitgeber die Möglichkeit haben, ihre Mitarbeitenden für Sprachkurse anzumelden und sich die Kosten zwischen Betrieb und Arbeitnehmer aufteilen. Gleichzeitig sollte die Politik Unterstützung leisten, damit die finanzielle Belastung nicht allein bei Arbeitgebern und Arbeitnehmenden liegt.
Prescripziuns pli severas per il dretg da natiralisaziun
Duai la lescha chantunala da natiralisaziun daventar pli severa (p.ex. pretender meglras enconuschientschas linguisticas)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Eine Verschärfung der Einbürgerung über z.B. hohe Sprachkenntnisse ist heikel, da Lernfähigkeit individuell stark variiert. Wichtiger als rein sprachliche Anforderungen ist, dass die sozialen und demokratischen Werte der Schweiz verstanden, akzeptiert und gelebt werden, um den sozialen Wohlstand und den gesellschaftlichen Zusammenhalt auch bei hoher Zuwanderung zu sichern.
Limitaziun da la populaziun
Sustegnais Vus l’iniziativa federala dal pievel che vul limitar la populaziun permanenta da la Svizra a maximalmain 10 milliuns persunas (votaziun dals 14 da zercladur 2026)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Societad, cultura & etica
Distribuziun da cocain controllada
Duai vegnir extendida en il chantun Grischun la distribuziun da cocain controllada per persunas cun ina greva malsogna da dependenza?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Die kontrollierte Abgabe von Kokain wäre keine Ursachenbehandlung, sondern nur eine Symptombehandlung der Sucht. Zwar könnte sie kurzfristig gesundheitliche Risiken und Beschaffungskriminalität reduzieren, jedoch bleibt die Abhängigkeit bestehen. Zudem sind die Wirkung und Stabilisierung bei Kokain schwer planbar, und der organisatorische Aufwand wäre hoch.
Scumond da la lingua inclusiva
Duai la lingua inclusiva a maun da stailinas u da marcaziuns sumegliantas vegnir scumandada en la communicaziun en scrit dad uffizis chantunals (autoritads, scolas)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Extensiun da la promoziun da las medias
Duai il chantun extender la promoziun da las medias (p.ex. pajaments directs a medias localas)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Reducziun da la promoziun da la cultura
Duai il chantun reducir ils meds finanzials per la promoziun da la cultura?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Finanziaziun cumpletta da la chasa da dunnas
Duai il chantun surpigliar cumplettamain la finanziaziun da la chasa da dunnas a Cuira?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Finanzas & taglias
Reducziuns da la taglia
Sustegnais Vus reducziuns da la taglia sin plaun chantunal ils proxims quatter onns?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Taglia sin bains immobigliars secundars
Duai il chantun Grischun introducir en connex cun l’aboliziun da la valur da l’atgna locaziun ina taglia supplementara sin bains immobigliars secundars?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Bloccar l’effectiv da plazzas
Duai il chantun Grischun bloccar l’effectiv da plazzas dal persunal da l’administraziun chantunala?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Impuls fiscals per augmentar il pensum da lavur
Duai l’augment dal pensum da lavur vegnir promovì cun impuls fiscals supplementars (p.ex. cun far deducziuns resp. splitting per lavur a temp cumplain u cun promover la lavur suenter avair cuntanschì la vegliadetgna da renta)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Steuerliche Anreize zur Erhöhung des Arbeitspensums sind grundsätzlich zweckmässig, besonders in Bürojobs oder anderen Tätigkeiten mit flexibler Arbeitsgestaltung. Dort kann mehr Arbeit oder längere Erwerbstätigkeit gut umgesetzt werden. In körperlich belastenden Berufen wie Pflege, Bau oder Gastronomie ist dies jedoch kaum realistisch. Dadurch wirkt die Massnahme ungleich und erreicht nicht alle Berufsgruppen gleich gut, weshalb sie nur eingeschränkt geeignet ist.
Economia & lavur
Introducziun d’ina paja minimala
Sustegnais Vus l’introducziun d’ina paja minimala chantunala generala da CHF 4’200 per ina plazza a temp cumplain (ca. CHF 24 l’ura)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Controlla da l’egualitad da las pajas dunnas/umens
Sustegnais Vus ina controlla pli severa da l’egualitad da las pajas da dunnas e d’umens (p.ex. en interpresas che survegnan incumbensas chantunalas)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Service Public en regiuns ruralas
Duai il chantun sustegnair pli fitg la purschida da service public (p.ex. traffic public, servetschs administrativs) en spezial en regiuns ruralas?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Impuls fiscals per domiciliar novas firmas
Duai il chantun Grischun dar impuls fiscals per domiciliar novas firmas en il chantun?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Damain regulaziuns per interpresas
Duain il chantun e las vischnancas reducir las regulaziuns e las pretensiuns per interpresas (p.ex. quai che reguarda las prescripziuns da construcziun e las prescripziuns cunter la canera)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Der bürokratische Aufwand für Unternehmen sollte reduziert werden, ohne grundlegende Schutzvorschriften aufzugeben. Ziel ist nicht ein Abbau von Standards, sondern effizientere Verfahren. Beispielsweise könnten Einspracheverfahren durch Gebühren oder Pauschalen weniger missbräuchlich genutzt werden, während Bau- und Umweltauflagen im Kern bestehen bleiben.
Sustegn da pendicularas
Sustegnais Vus in sustegn finanzial pli ferm da vart dal chantun en favur da pendicularas pitschnas e mesaunas?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Ambient & energia
Pretensiuns ecologicas per l’agricultura
Duai il chantun augmentar las pretensiuns ecologicas per surfatschas agriculas dadas a fittanza (p.ex. scumond da pesticids sintetics)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Schluccada da la protecziun da l’ambient e da la cuntrada
Duain las prescripziuns davart la protecziun da l’ambient e da la cuntrada vegnir schluccadas per amplifitgar las energias regenerablas?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Der Ausbau erneuerbarer Energien ist wichtig für die Versorgungssicherheit und den Klimaschutz. Eine Lockerung von Umwelt- und Landschaftsschutzvorschriften ist jedoch nur gerechtfertigt, wenn der zusätzliche Energiegewinn klar nachweisbar ist und die Eingriffe in die Natur möglichst gering bleiben. Priorität soll auf Projekten liegen, die einen hohen Nutzen bei minimalem ökologischen Schaden bringen.
Amplificaziun da l’energia eroelectrica
Sustegnais Vus l’extensiun ulteriura d’implants eroelectrics?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Der Ausbau von Windkraft im Kanton ist sinnvoll, da er zur erneuerbaren Energieversorgung beiträgt und die Winterproduktion ergänzt. Voraussetzung ist jedoch eine sorgfältige Standortwahl. Anlagen sollen bevorzugt in bereits erschlossenen oder wenig touristisch bedeutenden Gebieten entstehen, um Landschaftsbild und Natur möglichst gering zu beeinträchtigen und Konflikte mit Tourismus und Bevölkerung zu vermeiden.
Protecziun dals animals da rapina gronds
Duai il chantun Grischun dar dapli paisa a la protecziun dals animals da rapina gronds (luf e luf-tscherver; p.ex. cun reducir la regulaziun preventiva dal luf)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Impuls empè da scumonds en la politica dal clima
Duai il chantun dar per gronda part impuls e cunvegnas da finamiras empè da scumonds e restricziuns per cuntanscher las finamiras per il clima?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Promoziun da biotops
Duai il chantun Grischun metter a disposiziun ulteriurs meds finanzials per mantegnair biotops d’impurtanza naziunala sco palids autas e palids bassas, regiuns umidas, regiuns da frega d’amfibis e lieus sitgs?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Traffic e pianificazione territoriale
Restricziun midada d’emprimas abitaziuns en abitaziuns secundaras
Duai il chantun Grischun restrenscher la midada d’emprimas abitaziuns da dretg vegl en abitaziuns secundaras?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Die Einschränkung kann helfen, den Bestand an Erstwohnungen zu sichern und damit die Wohnversorgung für Einheimische zu verbessern sowie einer weiteren Verknappung und Preissteigerung entgegenzuwirken. Gleichzeitig sollte die Regelung verhältnismässig bleiben und Ausnahmen dort zulassen, wo keine negative Wirkung auf den Wohnungsmarkt entsteht.
Construcziun concentrada
Duain las zonas d’abitadi existentas vegnir construidas a moda pli concentrada (p.ex. surbajegiadas concentradas, edifizis pli auts)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Commentari
Eine stärkere Verdichtung innerhalb bestehender Siedlungsgebiete kann helfen, Boden zu schonen und der Zersiedelung entgegenzuwirken. Zudem ermöglicht sie eine effizientere Nutzung der bestehenden Infrastruktur und kann zur Schaffung von zusätzlichem Wohnraum beitragen. Wichtig ist jedoch, dass die bauliche Entwicklung ortsverträglich erfolgt und die Lebensqualität sowie das Ortsbild berücksichtigt werden.
Extensiun dal traffic betg motorisà
Duai l’infrastructura per il traffic betg motorisà en il chantun Grischun vegnir amplifitgada a moda speditiva (p.ex. vias da velos)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Scumond da tempo 30
Sustegnais Vus in scumond da tempo 30 sin vias orientadas al traffic entaifer il vitg?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Promoziun dal traffic individual motorisà
Sustegnais Vus ulteriuras mesiras en favur dal traffic individual motorisà (p.ex. engrondiment dal tunnel Isla Bella, schlargiament da la capacitad, parcadis)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Sistem politic & digitalisaziun
Administraziun chantunala digitala
Duai il chantun offrir ses servetschs mo pli digitalmain (princip «digital only»)?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Vegliadetgna da votar 16 onns
Duai la vegliadetgna da votar vegnir sbassada sin 16 onns en il chantun Grischun?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Extensiun da la cooperaziun per il svilup
Duai il chantun Grischun extender ses engaschament finanzial quai che reguarda la cooperaziun per il svilup?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Quota per las minoritads linguisticas en la regenza
Sustegnais Vus ina quota per las minoritads linguisticas en la regenza?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Segirezza & polizia
Amplificaziun da la videosurveglianza
Duai la videosurveglianza en il spazi public vegnir extendida?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Mesiras pli severas en cas da discriminaziun tar la polizia
Duai il chantun Grischun prender mesiras pli severas en connex cun remartgas rassisticas u sexisticas entaifer la polizia?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Dapli preschientscha da la polizia
Essas Vus per ina pli ferma preschientscha visibla da la polizia?
| Na | Plitost na | Plitost gea | Gea |
|---|---|---|---|
Mantegniment da valurs
Economia da martgà liber
Co giuditgais Vus questa constataziun: «Dad in’economia da martgà liber profiteschan a lunga vista tuttas e tuts.»
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Tgira d’uffants a temp cumplain
Co giuditgais Vus questa constataziun: «Per in uffant èsi il meglier, sch’in genitur stat a chasa per la tgira d’uffants e quai a temp cumplain .»
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Puniziun da persunas criminalas
Co giuditgais Vus questa constataziun: «Punir persunas criminalas è pli impurtant che las reintegrar en la societad.»
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Protecziun da l’ambient
Co giuditgais Vus questa constataziun: «Igl è necessari da proteger pli fitg l’ambient, era sche quai va a donn e cust dal svilup economic.»
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Commentari
Eine leichte bis moderate Erhöhung der Kinder- und Ausbildungszulagen erachte ich als sinnvoll, um alle Familien etwas zu entlasten. Gleichzeitig bleibt es wichtig, Familien mit niedrigem Einkommen gezielt stärker zu unterstützen. Insbesondere bei der Kinderbetreuung, beispielsweise durch günstigere Kitas, sollte der Kanton zusätzliche Hilfe leisten.